وقتی شهید به مدرسه آمد/یادداشت

گاهی برای درک عظمت یک اتفاق، نیازی به واژههای پیچیده و روایتهای پرطمطراق نیست؛ کافی است به چشمهای یک کودک نگاه کنیم؛ به دستان کوچکی که شاخهای گل را با تمام وجود در آغوش گرفتهاند و به بغضی که بیهیچ مقدمهای، راه خود را از میان سکوت باز میکند.
آن روز، حیاط مدرسه حالوهوای دیگری داشت. گویی زمان برای لحظاتی از حرکت ایستاده بود. زنگهای معمول مدرسه، هیاهوی زنگ تفریح و شور همیشگی دانشآموزان جای خود را به سکوتی آمیخته با احترام و دلتنگی داده بود. مهمانی از راه رسیده بود که نه صدایش شنیده میشد و نه میشد دستهایش را فشرد؛ اما حضورش را میشد در عمق نگاهها و لرزش صداها احساس کرد.
شهید گمنام آمده بود؛ مهمانی که نام و نشانش را نمیدانستند، اما گویی سالها بود که او را میشناختند. آمده بود تا در میان نسل امروز، از قصهای بگوید که با خون نوشته شده و با ایثار ادامه یافته است.
گلهایی که زبان دل شدند
در میان جمعیت، نگاهم به پسربچهای افتاد؛ سربند سبزی بر پیشانی داشت و شاخه گلی صورتی را با دستان کوچکش گرفته بود. چشم از مسیر عبور شهید برنمیداشت. گل را نزدیک میبرد؛ انگار میخواست با زبان ساده و بیتکلف کودکی، حرفهایی را بگوید که گاهی بزرگترها از بیانشان ناتواناند.
کمی آنطرفتر، دانشآموزی صورتش را میان دستانش پنهان کرده بود و اشک، بیاجازه از میان انگشتانش راه باز میکرد. با خودم اندیشیدم: چگونه میتوان برای کسی که هرگز ندیدهای، چنین دلتنگ شد؟ چگونه میتوان با نام و نشانی ناآشنا، اینچنین احساس نزدیکی کرد؟
پاسخ را باید در همان لحظه جستوجو کرد؛ در پیوندی که گاهی فراتر از شناخت ظاهری و آشناییهای معمول شکل میگیرد؛ پیوندی از جنس باور، محبت و احترام.
گلبرگها بر زمین نشسته بودند، پرچم ایران در میان دستهای کوچک دانشآموزان به اهتزاز درآمده بود و هرکس به شکلی به استقبال آمده بود؛ یکی با شاخهای گل، دیگری با پرچمی در دست و آن دیگری با قلبی که از همیشه بیقرارتر میتپید.
نسلی که هنوز با شهدا بیگانه نیست
در گوشهای دیگر، دختران دانشآموز با چهرههایی آمیخته به کنجکاوی و تأثر، در کنار گلها ایستاده بودند. یکی با احتیاط شاخه گلی را نزدیک میبرد، دیگری محو تماشای لحظهها بود و آن یکی شاید هنوز نمیدانست چرا دیدن تابوت یک شهید و انبوه گلهای اطرافش، چنین بغضی را در گلویش نشانده است.
به آن دستهای کوچک نگاه میکردم و در ذهنم پرسشی شکل میگرفت: چه کسی گفته است نسل امروز با شهدا بیگانه است؟ چه کسی تصور کرده که نام شهید تنها در قاب عکسها و صفحات کتابهای درسی باقی مانده است؟
واقعیت این است که گاهی یک حضور، تأثیری عمیقتر از ساعتها سخنرانی دارد. گاهی یک شاخه گل، یک تابوت و چند قطره اشک، دری را در دل نوجوانی میگشاید که هیچ کلامی بهتنهایی توان گشودنش را نداشته است.
ما بزرگترها گاهی آنقدر از ایثار، فداکاری و شهادت سخن میگوییم که فراموش میکنیم کودکان بیش از شنیدن، به تجربه کردن و لمس مفاهیم نیاز دارند. آن روز، شهید به مدرسه آمده بود تا بیواسطه، معنای بخشی از همین واژهها را به آنان نشان دهد.
روزی که حیاط مدرسه به کلاس ایثار تبدیل شد
آن روز، درس از روی تخته خوانده نمیشد و معلمی لازم نبود پای تخته بایستد و معنای ایثار را بنویسد. حیاط مدرسه، خود به کلاس درسی بزرگ تبدیل شده بود؛ کلاسی که معلمش شهیدی گمنام بود و شاگردانش کودکانی که شاید سالها بعد، هنوز تصویر گلها، پرچمها و چشمهای اشکآلود آن روز را به خاطر بیاورند.
شاید یکی از همین دانشآموزان، سالها بعد فرزندش را به مزار شهیدی ببرد و از روزی بگوید که در حیاط مدرسه، به استقبال مهمانی از آسمان رفته بود. شاید آن پسربچه با سربند سبز، روزی معنای عمیقتری از شاخه گل صورتیاش را دریابد و شاید آن دانشآموز گریان، سالها بعد بفهمد اشکی که آن روز ریخت، از پیوندی حکایت داشت که نه با چشم، بلکه با دل شکل گرفته بود.
چه ارزشمند است اگر چنین لحظههایی در حافظه مدرسه و جان دانشآموزان باقی بماند؛ خاطرههایی که به یک روز و یک مراسم محدود نشوند و در رفتار، انتخابها و نگاه نسل آینده ریشه بدوانند.
بعضی آمدنها، هرگز به رفتن ختم نمیشوند
شهید گمنام آمد و مراسم استقبال به پایان رسید؛ اما آیا حقیقتاً رفت؟
وقتی کودکی با شاخهای گل به استقبالش میآید، وقتی نوجوانی در سکوت اشک میریزد و وقتی حیاط مدرسه برای ساعتی رنگوبوی آسمان میگیرد، دیگر نمیتوان از یک مراسم معمولی سخن گفت. آنچه در آن روز اتفاق افتاد، فراتر از یک آیین نمادین بود؛ فرصتی برای لمس مفاهیمی که شاید سالها درباره آنها سخن گفتهایم، اما کمتر مجال تجربهشان فراهم شده است.
شاید ما برای استقبال از شهید آمده بودیم، اما او در حقیقت یادآور مسئولیتی بزرگتر بود؛ اینکه چراغ محبت، آزادگی، ایثار و مسئولیتپذیری را در دل نسل آینده روشن نگه داریم.
از میان آن همه تصویر، آنچه بیش از هر چیز در ذهنم ماند، دستان کوچک دانشآموزان بود؛ دستهایی که گل تقدیم میکردند و دلهایی که بیآنکه نام و نشان شهید را بدانند، او را عزیز میداشتند.
چه کسی میداند؟ شاید سالها بعد، از میان همین دستهای کوچک، انسانهایی برخیزند که با انتخابها و مسئولیتپذیری خود، پاسدار عزت و سربلندی این سرزمین باشند.
شهدا اگرچه از میان ما رفتهاند، اما میراثشان در همین کلاسها، حیاطها و قلبهای مشتاق ادامه دارد.
گاهی یک شهید به مدرسه میآید تا بیآنکه سخنی بگوید، درسی به یادگار بگذارد؛ درسی که شاید سالها بعد، تازه معنای عمیق آن را بفهمیم.
مریم شعبانی فعال فرهنگی و رسانهای
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.









ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 2 در انتظار بررسی : 2 انتشار یافته : 0