️برق، اصلاح طلب است یا اصولگرا؟!

️ایران در سال‌های اخیر درگیر مساله‌ مهم ناترازی در حوزه حامل‌های انرژی به ویژه برق شده و این روزها نیز شاهد تشدید آن هستیم.

حال این سوال در ذهن مخاطب متبادر می‌شود که چرا در فصل سرد سال با قطعی برق روبرو هستیم؟

با توجه به اینکه شرایط مشابه در دولت‌های قبلی نیز وجود داشته است باید پرسیده شود، مقصر کیست؛ دولت یا مردم؟

از زاویه دیگر باید پرسید؛اساسا نگاه سیاسی در مواجه با مسائل مربوط به منافع ملی منطقی می باشد و یا عبور از مشکل پیش آمده عزمی فراجناحی و همگانی می طلبد.

برای پاسخ به این پرسش به سال ۱۳۸۸ بر می گردیم. سالی که در ابتدای آن، رهبر معظم انقلاب سیاست‌های کلی اصلاح الگوی مصرف را تعیین و ابلاغ فرمودند.

در بخش هایی از این بیانیه معظم له تذکرات مهمی ارائه فرموده بودند که در ادامه به برخی سطور آن اشاره خواهد شد.

اولین تذکر ایشان اصلاح فرهنگ مصرف فردی، اجتماعی و سازمانی، ترویج فرهنگ صرفه جویی و قناعت و مقابله با اسراف، با استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی، آموزشی و هنری و رسانه‌ها بود.

در گام بعد ایشان تاکید موکدی بر بحث آموزش همگانی الگوی مصرف مطلوب داشتند.

توسعه و ترویج فرهنگ بهره‌وری با ارائه و ترویج الگوهای موفق در این زمینه با تأکید بر شاخص‌های کارآمدی، مسوولیت‌پذیری، انضباط و رضایت‌مندی از بندهای دیگر بیانیه مذکور بود که همچنان می توان تاکید بر موضوع مهم فرهنگ سازی را در آن مشاهده کرد.

در گام بعد آموزش اصول و روش‌های بهینه‌سازی مصرف در کلیه پایه‌های آموزش عمومی و آموزش‌های تخصصی دانشگاهی،همچنین پیشگامی دولت، شرکت‌های دولتی و نهادهای عمومی در رعایت الگوی مصرف و مقابله با ترویج فرهنگ مصرف‌گرایی و ابراز حساسیت عملی نسبت به مظاهر فرهنگی مروج اسراف و تجمل‌گرایی به مردم توصیه شده است.

در دیگر بند این ابلاغیه به صرفه‌جویی در مصرف انرژی با اعمال مجموعه‌ای متعادل از اقدامات اساسی به منظور کاهش مستمر «شاخص شدت انرژی» کشور به حداقل دو سوم میزان کنونی اشاره شده بر اولویت دادن به افزایش بهره‌وری در تولید، انتقال و مصرف انرژی در ایجاد ظرفیت‌های جدید تولید انرژی، انجام مطالعات جامع و یکپارچه سامانه انرژی کشور، تدوین برنامه ملی بهره‌وری انرژی و اعمال سیاست‌های تشویقی نظیر حمایت مالی و فراهم کردن تسهیلات بانکی برای اجرای طرح‌های فض بهینه‌سازی مصرف و عرضه انرژی و شکل‌گیری نهادهای مردمی و خصوصی برای ارتقاء کارایی انرژی تاکید شده است.

پایش شاخص‌های کلان انرژی با ساز و کار مناسب و بازنگری و تصویب قوانین و مقررات مربوط به عرضه و مصرف انرژی، تدوین و اعمال استانداردهای اجباری ملی برای تولید و واردات وسایل و تجهیزات انرژی‌بر و تقویت نظام نظارت بر حسن اجرای آنها و الزام تولیدکنندگان به اصلاح فرآیندهای تولیدی انرژی‌بر، تاکید مضاعف داشته اند.

اصلاح و تقویت ساختار حمل و نقل عمومی به منظور فراهم کردن امکان استفاده سهل و ارزان از وسایل حمل و نقل عمومی، افزایش بازدهی نیروگاهها، متنوع‌سازی منابع تولید برق و افزایش سهم انرژی‌های تجدید‌پذیر و نوین و گسترش تولید برق از نیروگاه‌های تولید پراکنده، کوچک مقیاس و پر‌بازده برق و تولید همزمان برق و حرارت از دیگر مواردی است که می توان به آن اشاره کرد. ارتقاء بهره‌وری و نهادینه شدن مصرف بهینه آب در تمام بخش‌ها بویژه بخش کشاورزی، اصلاح الگوی مصرف نان کشور نیز از دیگرنکات حائز اهمیت برای ایام جاری است.

در این میان کلید واژه اصلی فرهنگ است و فرهنگسازی و تاکید بر اصلاح فرهنگ مصرف فردی، اجتماعی و سازمانی و صرفه‌جویی در مصرف انرژی باید بیش از پیش دردستور کار مردم قرار گیرد.

در کنار این مهم افزایش بازدهی نیروگاه‌ها، متنوع سازی منابع تولید برق و گسترش تولید برق از نیروگاه‌های تولید پراکنده نیز باید جدی گرفته شود.

با تایید سطور فوق و به زعم این قلم پرسشی که پیش می آید این است که سهم مردم در ابلاغ کلی سیاست‌های اصلاح الگوی مصرف چقدر است؟

چند درصد از ما به وظیفه خود عمل کرده و در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرده ایم؟

با یک تحقیق ساده به این برداشت می‌رسیم که ایران جز کشورهای پرمصرف انرژی در دنیاست و طبق گفته مسئولان بخش اعظم مصرف برق کشور در بخش خانگی است.

وقتی می‌شود با کاهش فقط ۲ درجه از دمای وسایل گرمایشی در محل کار و زندگی، صرفه جویی حدود ۶۰ میلیون متر مکعب گاز کرد،به حتم می‌توانیم با همدلی مضاعف و فراجناحی و اقدام حسنه به پایداری این نعمت الهی در سراسر کشور کمک کنیم.

یادمان نرود خطاب این ابیات ما ملت ایران هستیم:

بنی آدم اعضای یکدیگرند

که در آفرینش ز یک پیکرند

چو عضوی به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار.